Thư ta soạn số 34

 

(thng 09.2014)

 

 

 

CI CN MI

 

 

When all is lost, there is still a memory

(Dejan Stojanovic)

 

 

 

Bi biển vo cuối hạ, đng nghịt những người l người. nh nắng chi chang, trải những vệt di lấp lnh trn mặt nước rộng. Những dấu chn người in trn mặt ct ướt. Những lu đi được xy vội v. Những dng chữ v hnh tượng được vẽ thật nhanh trước khi sng phả vo bờ. Suốt bi biển di rộng, khng ai mong đợi một ci g trường cửu. Tất cả đều tạm bợ, c đ, rồi để cho sng v tnh cuốn đi.

 

Từ đng sang ty, từ cổ ch kim, đ nhiều triết gia, văn ho, thi nhn, nhạc sĩ c cng tưởng rằng, mọi thứ đều sẽ phai nhạt, qua đi hoặc mất đi, chỉ c kỷ niệm, k ức, l cn lại.

Thực ra k ức chẳng chọn lựa sự tồn tại của n: c việc chẳng đng nhớ, lại nhớ; c việc khng muốn qun, lại qun. N như thước phim v tnh ghi nhận tất cả những g trnh hiện trong đời sống. Chỉ c kỷ niệm th d cố hay v tnh, d muốn hay khng, vẫn lưu lại trong tm khảm thật lu di; bởi v, n l dấu ấn thật đậm của niềm hạnh phc hay nỗi khổ đau cng tột m con người kinh qua.

Người ta c thể đặt tn cho những dấu ấn ấy bằng cc từ khc nhau: hạnh phc, m đẹp, thơ mộng th gọi l kỷ niệm; khổ đau, hi hng, khiếp đảm th gọi l nỗi m ảnh, cơn c mộng Nhưng d l tn gọi no, bản chất của những ấn tượng l sự ghi nhớ, tch lũy.

Kiến thức v văn minh nhn loại được xy dựng từ ci nền ghi nhớ v tch lũy ấy. Đ l điều m ai cũng c thể tự suy nghiệm để hiểu, hoặc được sch vở, học đường dạy như thế.

Suy ra, người ta tất hiểu rằng tiểu sử của một c nhn hay lịch sử của tập thể, của dn tộc v nhn loại, cũng dựa trn sự tch lũy của k ức m viết nn. Nhưng sử sch chỉ ghi chp được cc sự kiện v hiện tượng từ con người, từ thin nhin, xảy ra trong một khoảng khng gian v thời gian ấn định, hoặc ước định, phỏng định. Một cch khoa học, khch quan, k ức c nhn hay tập thể được sử sch chp lại bằng những hnh ảnh v cu chữ c đọng, giản lược đến mức tối đa, giản lược đến mức v tnh, đnh rơi tất cả những cảm xc thực sự của những con người được nhắc đến một cch chung chung trong từng thời đại.

Người ta c thể lm nn lịch sử bằng mu v nước mắt, nhưng sch sử th chỉ c thể được viết bằng mực, từ một thiểu số (c nhn hay tập thể), từ vi sử gia trung thực hay từ những n bộc cầm bt thụ n cc bạo cha v cc nh cầm quyền độc ti. Trung thực hay bp mo lịch sử, vẫn khng thể m tả được dng chảy của mu lệ.

 

Trở lại tiền đề mọi thứ đều qua đi, chỉ c kỷ niệm l cn mi.

Sch của sử gia, tc phẩm của văn nhn thi sĩ, c thể l k ức biểu trưng của tập thể, của thời đại, sẽ được ở lại lu di, hoặc cn mi với thời gian tương đối no đ.

Nhưng niềm hạnh phc v nỗi thống khổ của chng ta, tất cả những xc cảm thực sự của từng thn phận lẻ loi, đ cng thời trải nghiệm hay đơn độc trải nghiệm, th khng sch vở no ghi chp được. Chng đến rồi ở lại thật lu trong tm khảm mỗi người, v rồi sẽ thầm lặng theo chng ta rời khỏi thế giới ny.

Cn mi, đến bao lu, khng lm sao biết được.

Cn mi, để lm g, mỗi người tự biết.

Thực ra, chẳng c g bất tử. Chẳng c g cn mi, d l k ức, kỷ niệm c dấu ấn su đậm nhất. Bất tử chẳng phải nhờ ghi chp của cc sử gia; cũng khng phải nhờ m hoi những dấu ấn dĩ vng, mong đợi chng tồn tại mi trong tương lai mơ hồ no đ. Hoi niệm qu khứ, dự phng tương lai, đều l ảo tưởng. Bởi v, ci g c thể ghi nhận v tch lũy được, ci đ khng thể trường tồn, bất diệt.

Chỉ khi no, trong từng pht giy hiện tại, bung bỏ mọi k ức, ấn tượng, hnh tượng, trở về với chnh mnh, trở về với tm ban sơkhi chưa c bất cứ một niệm no khởi ln để ghi nhận, tch lũymới c thể bắt đầu cho hnh trnh hướng về ci v hạn, bất biến.

 

 

 

 

 

 


Bi vở đng gp xin gửi về: baivochanhphap@gmail.com
Copyright 2009 Chanh Phap Newspaper
Last modified: 10/27/14